Foundayo vs tirzepatid — tek reseptör mü iki mi, hap mı peptit mi

"Tirzepatid" kelimesini bir düzine sohbette duydun, şimdi de "orforglipron"u. İkisi de Lilly’den geliyor, ikisi de kilo yönetimi reçetelerinde yer alıyor ve ikisi de karıştırmak istemeyeceğin uzun kelimeler. Marka adlarının altında bu iki molekül farklı çalışıyor. Bunun ne anlama geldiğini ve çalışmaların ne gösterdiğini burada anlatıyoruz.

İki molekül birbirinden nasıl ayrılıyor?

Tirzepatid bir peptittir; vücudun kendi bağırsak hormonları örnek alınarak tasarlanmış bir amino asit zinciri. Üzerine eklenmiş bir yağ asidi zinciri onu günlerce vücutta tutar. İki reseptörü, GIP ve GLP-1’i etkinleştirir. Yarılanma ömrü yaklaşık 5 ila 6 gündür; haftada bir enjekte edilmesinin nedeni de bu.

Orforglipron peptit değil, küçük bir moleküldür. Tek bir reseptörü, semaglutidle aynı hedef olan GLP-1’i etkinleştirir. Geleneksel bir hap gibi yapılandırıldığı için aç ya da tok yutulabilir. Yarılanma ömrü 29 ila 49 saattir; bu da günde bir kez alınan bir tablete uygundur.

Vücuttan atılma yolları da farklı. Tirzepatid diğer proteinler gibi parçalanır. Orforglipron ise çoğunlukla karaciğer enzimi CYP3A4 ile atılır; bu yüzden bazı ilaçlar seviyesini yükseltebilir ya da düşürebilir. Prospektüs, güçlü CYP3A4 inhibitörleriyle birlikte dozu 9 mg ile sınırlar.

Hangisi hangi markayla ve hangi onaylarla satılıyor?

• Orforglipron, Foundayo adıyla satılıyor; FDA tarafından 1 Nisan 2026’da obezitesi olan ya da fazla kilolu olup kiloyla ilişkili bir rahatsızlığı bulunan yetişkinlerde kilo azaltma için onaylandı.
• Tirzepatid, tip 2 diyabetli yetişkinlerde kan şekeri kontrolü için Mounjaro, kilo yönetimi ve obeziteyle birlikte obstrüktif uyku apnesi için ise Zepbound adıyla satılıyor.

Yani tedavinin ana nedeni tip 2 diyabetse, ABD’de şu anda bu onaya sahip olan yalnızca tirzepatid. Marka düzeyinde, günlük kullanıma dair bir karşılaştırma için Foundayo vs Zepbound sayfasına bak.

Tip 2 diyabette nasıl karşılaştırılıyorlar?

Her iki prospektüste de tip 2 diyabeti olan, fazla kilolu ya da obez yetişkinlerde, ortalama başlangıç HbA1c değeri %8 olan 72 haftalık, plasebo kontrollü bir çalışma yer alıyor:

• Orforglipron: 5,5, 9 ve 17,2 mg ile kilo değişimi −%5,1, −%7,0 ve −%9,6; plaseboda −%2,5. HbA1c 1,7 puana kadar düştü; plaseboda 0,4.
• Tirzepatid (Zepbound prospektüsü): 10 ve 15 mg ile kilo değişimi −%12,8 ve −%14,7; plaseboda −%3,2. HbA1c 2,1 puan düştü; plaseboda 0,5.

Bunlar farklı zamanlarda, farklı kişilerle yürütülen ayrı çalışmalardı; bu yüzden rakamlar doğrudan bir karşılaştırma değil. Yine de prospektüslerin sunduğu en benzer popülasyonlar bunlar.

Tirzepatidden orforglipron’a geçersen ne olur?

Lilly’nin 2026’da Nature Medicine’de yayımlanan ATTAIN-MAINTAIN çalışmasının sorduğu soru tam olarak buydu. Tirzepatidle kilo vermiş yetişkinler, 52 hafta boyunca rastgele orforglipron ya da plaseboya ayrıldı; iğnelere devam etme seçeneği yoktu.

• Orforglipron alanlar önceki kilo kayıplarının ortalama %74,7’sini korudu.
• Plasebo alanlar %49,2’sini korudu.
• Semaglutidi bırakan ayrı bir grup orforglipron ile %79,3’ünü korurken plaseboda bu oran %37,6’ydı.

Yani orforglipron önceki kaybın tamamını değil ama çoğunu korudu; çalışmada tirzepatide devam eden bir grup da yoktu. Çalışma, iki ilacı da üreten Lilly tarafından finanse edildi. Her türlü geçiş, senin ve ilacını yazan hekimin birlikte vereceği bir karardır.

Yan etkiler farklı mı?

Mide-bağırsak yan etkileri tür olarak benzer: bulantı, ishal, kusma ve kabızlık; çoğunlukla dozlar artırılırken. Tirzepatid enjekte edildiği için buna enjeksiyon bölgesi reaksiyonları da eklenir. Her iki prospektüste de tiroid C hücreli tümörlerle ilgili bir kutulu uyarı ve pankreatit, safra kesesi hastalığı, sıvı kaybına bağlı böbrek hasarı ile insülin ya da bir sülfonilüreyle birlikte düşük kan şekeri konusunda uyarılar bulunur. İki prospektüs de bunların birlikte kullanılmasını önermez.

Neleri takip ederdik

Hangi molekülü kullanıyor olursan ol, tutacağımız notlar şunlar:

1. İlaç, form ve doz, kutuda yazdığı gibi. Foundayo dozları ile tirzepatid dozları birbirine hiç benzemez.
2. Günlük ya da haftalık her doz. Tirzepatid kullanıyorsan enjeksiyon bölgesi de.
3. Geçiş tarihleri. İlacını yazan hekim tedavini değiştirirse eski ilacın son dozu ve yenisinin ilk dozu.
4. Kan şekeri notları; tip 2 diyabetin varsa, özellikle insülin ya da bir sülfonilüre kullanıyorsan.
5. Kilo eğilimi ve yan etkiler. Haftalık kilo ve günlük yan etki puanları her adımın nasıl gittiğini gösterir.

Holt iki ritmi de yönetir: günlük hap hatırlatıcıları ve haftalık iğne hatırlatıcıları, kilit ekranında bir Live Activity, enjeksiyon bölgesi rotasyonu, doz geçmişinle yan yana yan etkiler ve bir doktor ziyareti raporu. İndirmesi ücretsiz, isteğe bağlı bir aboneliği var. Bu sayfa Holt ekibi tarafından yazıldı.

Orforglipron ya da tirzepatidi Holt’ta takip et